Sancties

Het worden veroordeeld voor milieudelicten kan gepaard gaan met vergaande sancties. Veelal wordt er een boete opgelegd, maar ook werkstraffen en zelfs gevangenisstraffen (uiteraard alleen voor natuurlijke personen) zijn geen uitzondering. In de WED is voorts de mogelijkheid van oplegging van zogenaamde bijkomende straffen geregeld. Zo kan een bedrijf – als straf – geheel of gedeeltelijk voor een bepaalde periode worden stilgelegd. Verder kan op grond van de WED de rechterlijke uitspraak publiekelijk bekend worden gemaakt. Ook kan de verplichting tot herstel in de rechtmatige toestand als maatregel worden opgelegd.
Ten slotte is het mogelijk dat het Openbaar Ministerie in een aparte ontnemingprocedure probeert het wederechtelijk verkregen voordeel te ontnemen. Voorwaarde is wel dat de strafrechter tot een veroordeling is gekomen in de eigenlijke strafzaak en dat er een zekere relatie bestaat tussen het feit waarvoor veroordeeld is en het verkregen voordeel.

Buitengerechtelijke afdoening
Alleen het Openbaar Ministerie kan beslissen tot strafrechtelijke vervolging. Datzelfde Openbaar Ministerie kan ook van vervolging afzien (al dan niet via een voorwaardelijk sepot) of op een ander manier buitengerechtelijk afdoen.

Transactie
In het milieustrafrecht wordt door het Openbaar Ministerie veelvuldig gebruik gemaakt van de mogelijkheid tot transactie. Voor feiten waarvoor de maximale gevangenisstraf niet hoger is dan zes jaren, bestaat de mogelijkheid om de zaak te transigeren. In de praktijk wordt de belangrijkste transactievoorwaarde gevormd door de verplichting een bepaald geldbedrag te betalen. Dergelijke bedragen kunnen zeer hoog zijn. Ook kan als voorwaarde gesteld worden dat het wederrechtelijk verkregen voordeel wordt terugbetaald, of dat veroorzaakte schade wordt vergoed.

Indien de Officier van Justitie tot transactie besluit, wordt daarvoor een aanbod gedaan. Dat kan hij alleen doen als hij van mening is dat er voldoende bewijs is voor het strafbare feit en er geen strafuitsluitingsgronden zijn. Voordeel van het aanvaarden van een transactie is dat er geen lange gerechtelijke procedure volgt en er geen ruchtbaarheid wordt gegeven aan het feit. Nadeel is dat de rechter zich niet over de zaak buigt en dat de mogelijkheid open blijft dat de verdachte na strafrechtelijke vervolging zou zijn vrijgesproken of dat de straf of maatregel gunstiger was geweest dan in het transactievoorstel. Het aanvaarden van een transactievoorstel moet worden beschouwd als het bekennen van schuld.

Schikking
Ook bestaat nog de mogelijkheid van een schikking. Deze variant wordt met name ingezet ter voorkoming van het voeren van een ontnemingsprocedure waarin verdachte of veroordeelde verplicht kan worden tot het ‘terugbetalen’ van het vastgestelde wederrechtelijk verkregen voordeel.